6.3.17

Chefchaouen / Algeciras

Chefchaouen vanaf de kasba
Een van de bekendste stadjes van Marokko is Chefchaouen. Toch zijn we er vandaag voor het eerst.
Het wordt ook wel de blauwe stad genoemd vanwege de vele gevels die een blauwe kleur hebben.

Bijna alles is blauw in Chefchaouen
De belangrijkste attractie vormen de kleine winkelstraatjes in de medina, die trapsgewijs oplopen tegen de heuvel.
Het zgn. Duivenplein is min of meer het centrum van de medina met daaraan gelegen de kasba, die we uiteraard bezoeken. Als je de toren beklimt heb je een mooi uitzicht over de medina en de heuvels die de stad omringen.

We eten voor de laatste keer, op een terras boven het plein. We eten o.a. tajine met geitenvlees, pruimen en rozijnen. Heerlijk.

In de toren van de kasba
Dan is het tijd voor de laatste kilometers in Marokko, naar de ferryhaven Tanger Med.
Helaas blijkt dat we nogal lang op de eerstvolgende boot moeten wachten, namelijk 5 uur (later bleek daar nog eens 3 uur bij te komen). Maar er is wifi in de haven, dus Janny kan 'wie is de mol' kijken op haar iPad.

Na middernacht zullen we in Algeciras zijn en morgenochtend reizen we door naar Denia en dan is deze reis ten einde.

De alom tegenwoordige ezel met op de achtergrond windturbines
We kunnen onszelf inmiddels ervaren Marokkogangers noemen want dit was de vijfde keer. De laatste was november 2012.
Toch is het nog steeds leuk om hier rond te reizen. We hebben heel wat nieuwe plekken gezien of we hebben in bekende plaatsen nieuwe dingen bekeken.

Het viel ons deze keer op dat de campings langzamerhand op een wat beter niveau komen, qua voorzieningen, aankleding en onderhoud.  Of we hebben toevallig de betere campings uitgezocht. Meestal is er tegenwoordig redelijk tot goed wifi. Toch zijn de overnachtingen nog steeds goedkoop, tussen de 5 en 10 euro.

Het fietsen was een prettige aanvulling. We hadden ze niet willen missen.
We hadden wel iets meer willen fietsen, maar kou en wind maakten het een paar dagen minder aanlokkelijk.

Typisch Marokkaans vervoersmiddel, een Yamazuki???
We hebben in Marokko deze 5 weken zo'n 3600 km per auto afgelegd. Het is een groot land, dus je moet wel van lange afstanden houden om ook in het aantrekkelijke zuiden van het land te komen.
De wegen zijn over het algemeen zodanig dat je geen hoog gemiddelde haalt, behalve dan op de tolwegen in het westen. Er zijn veel trage vrachtauto's e.d. op de doorgaande wegen en de vele bochten in de bergen en het kapotte asfalt halen de snelheid er ook wel uit. Er wordt op veel plaatsen aan de wegen gewerkt.

Opvallend zijn de vele politiecontroles, bij vrijwel elke grote plaats en soms ook tussendoor. Meestal word je gewoon doorgelaten; een enkele keer willen ze wat van je weten. In de buurt van Ceuta staat om bijna elke bocht een politiebusje, maar dat is om illegalen op te pakken.

Marokko en souks horen bij elkaar (zoals deze in Chefchaouen)
Marokko is de laatste jaren duidelijk schoner geworden. De plastic tasjes zijn uitgebannen, zelfs de productie is verboden. In veel plaatsen zie je personeel vuil oprapen en er rijden inmiddels moderne vuilniswagens rond.

Het land lijkt een bouwhausse mee te maken. Overal wordt gebouwd, niet alleen moskeeën tot in de kleinste dorpen, ook complete stadswijken in de woestijn.

Een van de grootste charmes van Marokko zijn de altijd hulpvaardige bewoners. Overal word je vriendelijk begroet en voor elk verzoek weet men wel een oplossing. Ook daarom komen we vast nog een keer terug.




5.3.17

Ouezzane

Interieur van paleisje in Meknés
We hebben in Meknés nog eens het paleisje gezien wat we in 2012 ook bezocht hebben. Datzelfde geldt trouwens voor de medresse waar we gisteren in zijn geweest, alsmede de souk.

De patio van het paleis
We gingen toen in de omgekeerde richting, nu dus naar het noorden.
In motel Rif in Ouezzane gaan we eten (het keuzemenu is prima, maar veel te veel).
Omdat hier ook een camping is overnachten we er ook.
Er resteren nog bijna 200 kilometer in Marokko.

Zoals verwacht is het weer behoorlijk opgeknapt, lenteweer zouden ze in Nederland zeggen.

4.3.17

Meknés

Op het centrale plein in Meknés is veel activiteit
Van fietsen is niets gekomen vandaag. Het is koud en winderig. Een tweede  reden is dat Jan snipverkouden is.

We overbruggen de afstand naar Meknés in een uurtje. Daar is het vanwege de lagere ligging iets minder koud, maar helaas komt de zon niet tevoorschijn.

We doen eerst maar eens uitgebreid boodschappen voor de laatste dagen. Daarna bezoeken we de souk en de historische koranschool, de medresse.

We staan op een parkeerplaats vlakbij de stadsmuur en overnachten daar ook.
We eten in een restaurant, een goedkope hap deze keer.

3.3.17

Azrou

Een mijningang
Vanochtend zijn we eerst naar Aouli gereden. Het is een spookdorp behorend bij lood- en zilvermijnen die ca. 40 jaar geleden zijn gesloten.

De houten brug kraakte maar hield het
Het complex ligt in een idyllische kloof waar vrijwel niemand meer woont en waar ook niet veel toeristen komen. Vandaag in elk geval niemand anders.

Alles verlaten in dit mijnstadje
Het was er aangenaam rondwandelen in de zon met een lekkere temperatuur. De oversteek van de Atlas naar het noorden is ons niet zo goed bevallen. Het bleef droog maar het is hier bewolkt en onaangenaam koud met 9 tot 12 graden.

Maar de terugtocht moet een keer gebeuren, dus dit hoort erbij. Na morgen wordt het weer wel aanzienlijk beter.
De tussenstop in Azrou was bedoeld om een fietstocht te doen in het cederwoud hier maar dan moet het wel wat warmer worden.

Apen in het bos
Onderweg hier naar toe zagen we uitzonderlijk veel zwerfhonden langs de weg. Vlakbij Azrou ook nog een groep apen waar deze omgeving om bekend is.

We staan op Emirates Euro camping. Die hoort bij een inmiddels alweer gesloten hotel gericht op Arabieren die nooit zijn gekomen.  Het is overdadig luxueus en protserig.
De camping is nog wel open en heeft een mooi uirzicht en goede voorzieningen.

Medelijden met ons in deze koude omstandigheden is niet nodig. We hebben standverwarming in de camper.

We eten 's avonds in hotel Les Cèdres. Het eten is eenvoudig maar goed en de bediening stijlvol, door een ober in een deftig kostuum. Wel een beetje koud ook.

2.3.17

Midelt

Over smalle wegen door de Atlas
Vandaag was een reisdag. De bijna 300 km legden we niet af over N-wegen, maar over kleinere wegen over de Atlas. We reden door desolate landschappen met nauwelijks verkeer op de weg. In de verte schitterden de besneeuwde toppen in de zon.

Onderweg in het dorp Agoudal maakten we een stop voor een koffie. Nespresso zowaar, dat hadden we nog niet eerder gehad in Marokko. Ook nog koekjes bij de koffie in deze leuke auberge van Ibrahim.

Een Nespresso in de zon
In Rich namen we wel een N-weg, namelijk naar Midelt en juist nu kregen we een lekke band. Er is iets in gekomen en meteen er weer met een klap uit geslingerd tegen de wielkast. Daarna was de band sissend binnen 15 seconden plat. Snel de berm in dus.
Eindelijk na 16 jaar met deze bus was de reserveband (thuis al goed opgepompt) nuttig.

In Midelt bleek dat de band niet veilig meer was te repareren. Helaas was er geen identieke Michelinband te krijgen. We hebben daarom maar een andere nieuwe band als reserveband genomen. Want dat zul je net zien, dat er binnenkort weer een lek gaat.

We staan op een camping bij een auberge, 5 km buiten Midelt. De camping wacht op wat onderhoud, maar het is er heel rustig.

1.3.17

Tinghir (3)

Echt Marokko: palmenoase, oude adobe huizen, minaret, bergen
We hebben het verder reizen naar het noorden nog een dag uitgesteld. Dat is omdat het ons hier goed bevalt en omdat ten noorden van de Atlas regen is voorspeld.

De camping is inmiddels leeggestroomd, vanmiddag nog maar drie campers, later weer wat meer.
Het weer vandaag is opnieuw prachtig, voor ons reden om een mooie wandeling te doen.
De imposante Todrakloof
Vanaf de camping wandelen we ongeveer 5 km naar de Todra-kloof, opnieuw zoveel mogelijk langs paadjes langs de rivier. We zien weer veel mensen hun akkertjes bewerken en ook nu weer wijzen ze ons de juiste weg.

In een dorpje met kasba's worden we door een man naar binnen genodigd voor thee en een demonstratie tapijt weven. We hebben de thee netjes betaald en vriendelijk bedankt voor de aanschaf van een tapijt.

Tapijtverkoper wacht op klanten
De smalle kloof met loodrechte rotsen is een publiekstrekker, waar zelfs busladingen Japanners uitstappen.
We hadden een taxi kunnen terugnemen, maar we lopen de 5 km terug.

28.2.17

Tinghir (2)

Uitzicht vanaf ons terras over de rivier
Vanochtend hebben we een betere plaats kunnen krijgen op de camping. We staan nu aan de rivier, dat wil zeggen een paar meter er boven. Aan de overkant hebben we zicht op de dadelpalmen en de rotsen daarachter. We hebben een soort privé terras.

Fietsen of ...

We hebben vandaag weer een fietstocht gedaan, ook nu met behulp van een bestaande gps-route, maar deze was aanzienlijk lastiger dan de vorige.

... lopen met de fiets
De paden worden hier eigenlijk alleen gebruikt om te lopen naar de akkertjes, al dan niet met een ezel die de last draagt. Met de fiets is het op veel plekken hobbelig en soms modderig. We konden niet overal fietsen in elk geval, zeker niet toen we een rotsachtig pad op en af moesten.

Toch was het weer een leuke belevenis. We zagen onderweg bijzonder veel mensen (vooral vrouwen) aan het werk. Ze groeten ons allemaal en vaak zijn ze spontaan een levende wegwijzer als we een verkeerd paadje inslaan. Janny werd zelfs twee keer geholpen met haar fiets bij een moeilijke passage.



De terugweg van de stad naar de camping was over de asfaltweg met een fikse klim er in.

Op de camping bestelden we tajine, die anderhalf uur voorbereidingstijd kost en die lieten we ons goed smaken.

Ondanks de lastige route was het een geslaagde dag.


Op de camping hebben we goed internet, met wifi-signaal in de camper. Dat mag ook wel eens worden gezegd.



Tajine op ons terras

27.2.17

Tinghir

Water genoeg in deze oase
Vandaag hebben we vanuit de camping in Skoura een mountainbike-tocht gedaan van 2,5 uur door de zeer uitgestrekte palmoase.
We hadden een gps-route op wikiloc.com gevonden en in de gps gezet. Dat werkte prima.
Deze palmentuin is zo uitgestrekt en zo verwarrend qua plattegrond dat je zonder gps zeker verdwaalt. Bovendien ging deze route langs heel verrassende paadjes die we anders niet geprobeerd zouden hebben.
Mountainbiken in de palmenoase
Er waren enkele stukken die we moesten lopen omdat er geen pad was of een te smal of te moeilijk pad.

Deze tocht vonden we beiden erg leuk. Onderweg kwamen we langs vele kasba's in diverse stadia van verval. Ook doorkruisten we een paar dorpjes waar we veel vrouwen buiten de was zagen doen in de irrigatiekanaaltjes.  Ook hier is maandag wasdag.

In Skoura namen we op een terrasje thee met Marokkaanse koekjes. Ook altijd lekker.

Marokkaanse high tea
Na een lekkere douche reisden we door naar Tinghir, ongeveer 120 km.
We staan op een kleine camping die we kennen van een vorige keer, camping Atlas.
Helaas komen we nu voor de derde keer de groep Nederlandse caravans tegen, die hier meer dan de helft van de camping in beslag nemen. Geen leuk plaatsje voor ons zoals we de vorige keer wel hadden. Een impressie van het fietsen in Skoura: Filmpje

26.2.17

Skoura

De bergpas naar Ouarzazate
We zijn verder gereden in noordelijke richting, via een bergpas naar Ouarzazate. Daar vonden we een serieuze supermarkt (ook op zondag open) voor enkele dingen die we al een tijdje tevergeefs zochten. Nee geen wijn of bier, dat hebben ze nergens, we hebben onszelf op een strikt rantsoen gezet.

Werk...
Daarna in oostelijke richting naar de palmenoase van Skoura. Hier staan we op een nette camping.
Morgen hopen we een fietstocht hier te doen.

Skoura is bekend van de vele kasba's. Aan het eind van de middag bezoeken we de bekendste, Amridil. Deze is op 600m van de camping.
Kasba Amridil met de brede rivierbedding
De kasba is het beste te vergelijken met een slot of kasteel.
Deze in Skoura stond vroeger op het biljet van 50 dirham afgebeeld en is dus bekend in heel Marokko.

We worden rondgeleid door een gids en horen o.a. dat de huidige eigenaren het nog steeds (laten) onderhouden maar er niet meer wonen. Het wordt zoveel mogelijk in originele staat gehouden, maar wel voortdurend gerestaureerd, want zoals alle kasba's is ook hier het bouwmateriaal leem, stro, bamboe en palmhout.
De kasba dateert van de 17e eeuw en is al die tijd in bezit van dezelfde familie geweest.
Naast de oude kasba is een hotel in dezelfde stijl gebouwd.

25.2.17

Agdz

Boodschappen doen in het dorp M'hamid
Ons mooie plekje in de woestijn bij M'hamid hebben we alweer verlaten. We moeten zo onderhand ook denken aan de terugreis. We zijn nu zo'n 200 km noordelijker in het stadje Agdz aan de Draa.

We staan op een camping in een kasbah, een oud adobe huis met een ommuurd terrein, omgeven door  dadelpalmen. Ook hier ziet het er idyllisch uit.

24.2.17

M'hamid

In zuidelijke richting kun je over asfalt in M'hamid komen. Vanaf hier alleen nog verder over woestijnpistes meestal per 4WD of dromedaris. Die excursies worden hier dus ook volop aangeboden.

We staan hier op een kleine camping op een heuveltje en hebben een mooi uitzicht op de omliggende woestijn en de langstrekkende karavanen.
De dromedarisen worden vooral voor toeristische doeleinden gebruikt, maar we zagen ze toch ook als lastdier ver van de toeristische plekken.

Vannacht zou er een mooie sterrenhemel te zien moeten zijn. De verwachte zonsondergang kwam niet. Er zit blijkbaar te veel stof in de lucht.

Vanmiddag hebben we gelezen, geluierd maar toch ook nog een fietstocht gedaan door de naburige palmentuinen.

Het weer is nu perfect, alleen maar zon, 20 graden en vrijwel geen wind. Ook koelt het nu minder af dan eerdere nachten.


23.2.17

Zagora (2)

Vandaag hebben we een mooie wandeling gedaan door de palmentuinen, vanuit de camping.
Er bestaat geen kaart of zo van, maar voor de orientatie gebruiken we de app maps.me. Vooraf hadden we de kaart van Marokko gedownload en die kun je dan onafhankelijk van het internet op je telefoon gebruiken. Hij is opvallend gedetailleerd en betrouwbaar. Zelfs sommige wandelpaden staan er op.

De palmentuinen zijn hier zeer uitgebreid en schilderachtig.



Vanavond hebben we een tajine laten bezorgen door de campingkeuken. Dat smaakte prima.
Ons menu is redelijk afwisselend. Drie op de vier keer koken we zelf. Op de lokalen markten is altijd voldoende groente en andere ingrediënten te vinden.
Voor het ontbijt hebben we een voldoende voorraad müsli meegenomen.

Hergebruik: een oliedrum als deur
Vandaag was het zonnig maar met 14 graden nog niet warm. De komende dagen gaat de temperatuur omhoog. De camping is vandaag een stuk voller geworden.

22.2.17

Zagora

We waren eigenlijk van plan nog een dag in Tata te blijven maar het ging afgelopen nacht regenen en ook vandaag zou het bewolkt en regenachtig zijn, zagen we op het weerbericht.
Straatbeeld in Tata. Er wordt veel gefietst in Marokko.
We besloten daarom verder te rijden, naar Zagora, zo'n 250 km.
De weg kenden we van een vorige keer maar toen was de weg tussen Foum Zguid en Zagora nog niet helemaal klaar, nu wel.

De openingsfoto van ons blog is gemaakt op een slecht stukje van de N12, 5 jaar geleden. Nu ligt er een mooie asfaltweg. Ook in Marokko is de vooruitgang niet tegen te houden.
Wat betreft verkeersdrukte maakt het nauwelijks uit, je komt op deze 120 km maar een handvol auto's tegen. We reden trouwens ook een fietsreiziger voorbij. Hij zal het niet droog gehouden hebben maar had wel rugwind.
Ook het stuk tussen Tata en Foum Zguid is vrijwel zonder verkeer.

Brood krijg je in een papiertje.
Papiertjes op, dan maar een proefwerk...
In Zagora staan we op de camping Oasis Palmier en de groep Nederlandse caravans ("We zijn er bijna"?) lopen we hier ook weer tegen het lijf.
Wij kennen deze camping nog van een eerdere reis. Er is niets veranderd, nog steeds een leuke en gezellige camping waarbij je tussen de dadelpalmen staat en een mat met tafel en stoelen voor de deur hebt. Vorige keer was het lekker weer, nu regent het, maar dat lijkt voorlopig voor het laatst te zijn.

21.2.17

Tata (2)

Vandaag hebben we niet zoveel bijzonders gedaan.
Wat gelezen, boodschappen gedaan e.d.
Er heerst hier een relaxte sfeer.

20.2.17

Tata

Ook in Tata zijn we eerder geweest. Voor ons is het meer een tussenstop, maar er is wel een levendig centrum.
De vorige keer stonden we op een gemeentelijke camping met een wat treurige uitstraling. We keken er nu ook nog even rond en het is gewoon een parkeerplaats voor campers met een zeer matig toiletgebouw. Desondanks staat het er propvol.

Gelukkig is er een nieuwe camping, mooi aangelegd en met mooi uitzicht op de rivier en zelfs met goed werkend internet. Het is een camping zoals wij het graag zien en met ons meerdere Nederlanders die hier zijn neergestreken.

De rivier die langs de camping stroomt en de oude stad
De weg naar Tata was zo'n 160 km lang en ging door mooie landschappen. Onderweg zagen we vrij rondlopende dromedarissen die zich voeden met de schaarse polletjes in de bijna-woestijn.

In Tafraoute vertrokken we met bewolking en lage temperatuur en slechter weer op komst. Dat hopen we in Tata en verderop te vermijden.

19.2.17

Tafraoute (3)

Wandeling door een spectaculair landschap
Behalve een stevige wandeling was het vandaag vooral wassen, poetsen, boodschappen doen, koken en afwassen. Huishoudelijke dingen dus.

We aten tonijn. Qua prijs konden we nauwelijks geloven dat het tonijn was, want €4 per kilo is een schijntje voor deze lekkere vis.

De wandeling vanaf de camping voerde naar een nabijgelegen dorp en de heuvels daarachter. Alweer is het een betoverend landschap wat zich nauwelijks met woorden laat beschrijven.



Kruidenierswinkeltje in Tafraoute















Boodschappen doen is in dorpen als Tafraoute bijzonder. Er zijn tientallen kleine winkeltjes, die of groente of zuivel of vlees of vis of kruidenierswaren verkopen of een combinatie ervan.

Tafraoute is ook een centrum van traditionele schoenen, instappers en sandalen. Er zijn een stuk of twintig werkplaatsen waar ze worden gemaakt en verkocht.



Zoek de verschillen













Naast ons is een Nederlandse zelfbouw Mercedes camper gekomen van zeer forse afmetingen. De eigenaren zijn langdurig onderweg en zijn er zelfs al mee in Amerika geweest.